CHƯƠNG TRÌNH CHI TIẾT
TẬP HUẤN TRÒ CHƠI HỌC TẬP MÔN TOÁN CẤP TIỂU HỌC

Thanh hóa, 7/2009
BUỔI 1: PHẦN CHUNG
Lí thuyết.
1. Mục đích, ý nghĩa.
- Tạo không khí vui vẻ, thoải mái, giảm bớt căng thẳng.
Tạo niềm tin và hứng thú đối với môn học.
Xây dựng ý thức tập thể, đoàn kết, kỉ luật và trách nhiệm.
2. Mức độ.
- Luật chơi ngắn gọn, dễ hiểu, dễ chơi.
Kiến thức đơn giản, hầu hết học sinh đều biết cách chơi và chơi được.
Khối 4,5 tổ chức ít trò chơi hơn các khối khác, kiến thức có chiều sâu hơn.
Thời gian tổ chức trò chơi trong 1 tiết học toán khoảng 5-7 phút.
3. Nguyên tắc thiết kế và tổ chức trò chơi.
- Trò chơi phải đạt được mục đích yêu cầu đã nêu ở mục 1.
Trò chơi phải có tên, có luật chơi, có trọng tài, có tuyên dương và khen thưởng.
Tất cả học sinh đều được tham gia chơi.
Trò chơi phù hợp đối tượng học sinh.
Trò chơi trong tiết học phải phù hợp với nội dung và hướng tới mục tiêu tiết học.
4. Trò chơi trong tiết học và ngoài lớp học.
Trò chơi trong tiết học: tổ chức trong 1 tiết học, phụ thuộc vào nội dung và mục tiêu của tiết học đó. Có thể tổ chức đầu, giữa hoặc cuối tiết học.
Trò chơi ngoài lớp học: thường tổ chức trong những hoạt động ngoài giờ lên lớp: thực hành, ngoại khóa, câu lạc bộ,...
5. Tổ chức trò chơi có hiệu quả.
- Chuẩn bị chu đáo: Xây dựng kế hoạch và luật chơi, chuẩn bị các thiết bị đồ dùng cần thiết, phương thức chơi và dự kiến các tình huống xảy ra.
- Tiến hành chơi: GV nêu rõ phương thức chơi cá nhân hay nhóm, lớp ; nêu luật chơi một cách đầy đủ, rõ ràng ; khi chơi, GV phải theo dõi sát sao để có nhận xét đúng.
B. Thực hành trò chơi chung.
Tên trò chơi: Về đích.
Phương thức chơi: hai người ngồi cùng bàn chơi với nhau.
Phương tiện, thiết bị: mỗi cặp chơi có 1 tờ giấy, trên đó vạch sẵn 30 dấu trừ “-”, mỗi người tay cầm bút.
Luật chơi: Mỗi người đến lượt mình sẽ dùng bút chuyển từ 1 đến 3 dấu “-” thành dấu “+” (GV làm mẫu). Luân phiên hết người này đến người kia, ai chuyển được
dấu “-” cuối cùng thành dấu “+”, người đó thắng cuộc. Oẳn tù tì hay thỏa thuận để chọn người chơi trước.
Lưu ý:
- Không ai được tự ý vạch thêm dấu “-” vào giấy.
Đến lượt mình không được bỏ qua và cũng không được chuyển từ 4 dấu “-” trở lên thành dấu “+”.
( Lớp tiến hành chơi 20 phút)
* Thay đổi và phát triển trò chơi.
Có thể thay đổi kết luận: Ai phải đánh dấu “-” cuối cùng thành dấu “+” thì người đó thua.
Có thể thay đổi qui luật sau một số lần chơi: thay đổi số đích (ở trên là số 30), có thể chọn số đích là số N bất kì ; thay đổi qui luật, chọn qui luật đánh dấu là từ 1 đến k (k là số tự nhiên).
- Có thể tổ chức chơi ngoài lớp học cho 2 tổ chơi với tên gọi: ‘Đánh chiếm lô cốt địch”. Tiến hành như sau: Đánh dấu trên mặt đất 30 vị trí (vẽ vòng tròn hoặc đặt hòn đá ở các vị trí đã chọn). Mỗi tổ chơi có 15 lá cờ nhỏ, cán cờ có đầu nhọn có thể cắm xuống đất. Lần lượt từng tổ chơi, đến lượt tổ mình thì cử 1 người ra cắm cờ vào các vị trí đã chọn (gọi là đã hạ được lô cốt địch, mỗi vị trí cắm 1 cờ và mỗi lượt chỉ được cắm từ 1 đến 3 lá cờ).
Tổ nào cắm được lá cờ vào vị trí cuối cùng thì tổ đó thắng cuộc.
- Trò chơi có thể thay đổi hình thức: hai người chơi với nhau. Ví dụ: người thứ nhất (người chơi đầu) đọc to một số bất kì từ 1 đến 4; người thứ hai nhẩm: lấy một số bất kì từ 1 đến 4 cộng với số người thứ nhất vừa đọc rồi đọc to kết quả ; người thứ nhất cũng nhẩm: lấy một số bất kì từ 1 đến 4 cộng với số người thứ hai vừa đọc rồi đọc to kết quả.
Cứ luân phiên nhau như vậy, ai đọc được số 50 đầu tiên thì người đó thắng cuộc.
Hình thức chơi này rất phù hợp khi hai người đồng hành đi bộ trên đường.

(GV chơi thử với 1 học viên theo hình thức sau cùng. Lớp tự chơi, thử tìm qui luật để luôn luôn dành phần thắng).
TỪ BUỔI 2 ĐẾN BUỔI 5: THỰC HÀNH TRÒ CHƠI THEO TỪNG KHỐI LỚP
Chia nhóm (10 nhóm), phân công vị trí.
GV chỉ định 2-3 bài học, các nhóm thảo luận, xây dựng và tổ chức trò chơi học tập cho mỗi tiết (có cả số, hình và đại lượng).
(2 tiết)
1 nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác bổ sung, GV chốt lại (2 tiết).
THỰC HÀNH LỚP 1
Bài: Các số 1,2,3,4,5 – trang 14, 15.

Bài: Bằng nhau, dấu “=“ – trang 22, 23.

Bài: Luyện tập chung - trang 91.
Tiết: Các số 1,2,3,4,5 (trang 14). BT 4
Tên trò chơi: Ai nhanh ai đúng.
Đồ dùng: Vẽ sẵn vào 2 bảng phụ (hay 2 tờ giấy troki) hình vẽ của BT 4 SGK.
Cách chơi: Tổ chức cho 2 đội chơi, mỗi đội 4 HS, các HS khác cùng GV làm trọng tài. GV treo 2 bảng phụ bên trái và bên phải bảng chính.
Luật chơi: Hai đội đứng thành 2 hàng dọc dưới bảng phụ dành cho đội mình, mỗi người tay cầm bút. QS tranh 1 phút.
Khi nghe GV hô ‘’bắt đầu’’ thì một HS của mỗi đội lên nối một bài theo mẫu, nối xong quay xuống cuối hàng và người thứ hai tiếp tục lên nối bài khác, cứ thế, 4 HS nối 4 bài. Đội nào hoàn thành sớm và đúng, đội đó thắng cuộc.
GV hướng dẫn cả lớp nhận xét kết quả (dựa theo mẫu). Nhận xét cuộc chơi và tuyên dương các đội.

Tiết: Bằng nhau, dấu “=“ (trang 22). BT 4
Tên trò chơi: Điền dấu đúng.
Chuẩn bị:
- Hai bộ biển bằng bìa cứng có tay cầm gồm: 6 biển số 4, 2 biển số 5, 2 dấu bé, 2 dấu bằng.
2 bảng phụ có vẽ các hình tròn và hình vuông ( như SGK ).
2. Cách chơi:
Hai đội chơi, mỗi đội gồm 6 người chơi thành 2 lượt, mỗi lượt 3 người.
- Khi GV ra lệnh ‘’bắt đầu’’, hai người của mỗi đội lên nhìn tranh rồi nhặt biển của đội mình sao phù hợp với tranh vẽ. Sau đó, đứng quay mặt và quay biển xuống dưới lớp. Người thứ 3 của mỗi đội chạy lên chọn đúng biển dấu cần thiết và đến đứng xen vào giữa 2 bạn của đội mình, sao cho sự so sánh là đúng. Sau 2 lượt chơi đội nào xếp nhanh và đúng đội đó thắng cuộc.
Tiết: Luyện tập chung ( T91 )
Tên trò chơi: Xếp hình theo mẫu (BT5)
Chuẩn bị: 4 bộ xếp hình cho 4 tổ chơi, mỗi bộ gồm:
1 băng giấy chia làm 9 ô.
3 chấm tròn xanh, 3 chấm tròn trắng, 2 tam giác xanh, 1 tam giác trắng( mỗi vật gắn băng dính 2 mặt ở đằng sau )
2. Cách chơi:
- GV chia lớp thành 4 tổ, phát cho mỗi tổ một bộ xếp hình.
- Các tổ thi xếp các hình tam giác và hình tròn đúng theo mẫu trong SGK. Trong vòng 15 giây tổ nào xếp xong giơ băng giấy lên, tổ nào xong trước tổ đó thắng cuộc.
THỰC HÀNH LỚP 2
Bài: Ôn tập các số trong phạm vi 1000 – trang 169.

Bài: Bảng nhân 2 - trang 95.

Bài: Luyện tập chung - trang 160, 161.
Tiết: Ôn tập các số trong phạm vi 1000
Tên trò chơi: Đi tìm địa chỉ(BT1)
Chuẩn bị:
2 bảng phụ cho 2 đội chơi, trên mỗi bảng ghi các số và cách đọc giống như trình bày trong SGK.
Bút màu.
2. Cách chơi:
- GV chọn 2 đội chơi, mỗi đội 8 em đứng thành hàng dọc nối tiếp nhau lên thực hiện nối mỗi số ghi trong hình tròn với
cách đọc thích hợp.
- Trong 30 giây đội nào nối nhanh và đúng đội đó thắng cuộc.
Tiết: Bảng nhân 2 (T95)
Tên trò chơi: Bác đưa thư (BT1)
1 Chuẩn bị:
Một số thẻ, mỗi thẻ ghi các số chẵn từ 2 đến 20.
Các bao thư có ghi các phép nhân trong bảng nhân 2: 2x1; 2x2; 2x3….
1 mũ lưỡi trai giống mũ người đưa thư, 1 tấm các đeo trước ngực ghi ‘’Nhân viên bưu điện’’.
2. Cách chơi:
GV phát thẻ cho các đội, mỗi đội một thẻ. Một em đóng vai bác đưa thư, đầu đội mũ, ngực đeo các ‘’ Nhân viên bưu điện’’.
Em đóng vai Bác đưa thư vừa đi vừa nói:
Các cháu ơi
Bác đưa thư
Từ nơi xa
Tới nơi này
Các cháu hãy


Cho bác biết
Số nhà….
- Đọc đến câu cuối cùng, đúng số nhà của đội nào thì đọi đó giơ số nhà của mình ra để nhận thư. Lúc này bác đưa thư phải tính nhẩm nhanh để chọn đúng lá thư có phép tính mà có kết quả giống số nhà để giao cho chủ nhà. Chủ nhà sẽ nói’’ Cháu cảm ơn bác ạ’’ rồi đưa tay nhận thư. Bác đưa thư tiếp tục đưa thư cho các chủ nhà khác. Trò chơi cứ thế tiếp tục.(Cứ 2 lượt chơi lại thay vai người đưa thư)
Tiết: Luyện tập chung (161, 162)
Tên trò chơi: Vẽ hình (BT5)
Chuẩn bị:
Một bảng phụ vẽ hình mẫu.
3 bảng phụ có kẻ ô và các dấu chấm sẵn(như SGK)
Bút màu.
2. Cách chơi:
- Ba đội chơi, mỗi đội cử 2 bạn lên thi vẽ theo mẫu, mỗi bạn vẽ 1 hình. Trong 30 giây đội nào vẽ xong cả 2 hình trước đội đó thắng cuộc.
THỰC HÀNH LỚP 3
Bài: Luyện tập – trang 25.

Bài: Luyện tập – trang 132, 133.

Bài: Ôn tập về hình học – trang 174, 175.
Tiết: Luyện tập (T25)
Tên trò chơi: Ong tìm nhụy (BT2)
Chuẩn bị:
Hai bông hoa 6 cánh, trên mỗi cánh hoa ghi các số như sau, mặt sau gắn nam châm.
4
3
6
8
5
2
9 chú ong trên mình gắn các phép tính, mặt sau có gắn nam châm.



Phấn màu.
2. Cách chơi:
- Chọn 2 đội mỗi đội 9 em, GV chia bảng làm hai, gắn mỗi bên bảng một bông hoa và 9 chú ong không theo trật tự.
16:2
6:4
12:6
18:3
18:6
15:5
24:6
24:4
35:5
- GV giới thiệu: Cô có 2 bông hoa trên những cánh hoa là kết quả của phép tính còn những chú ong thì chở các phép tính đi tìm kết quả của mình. Nhưng các chú ong không biết tìm như thế nào, các con có thể giúp các chú ong không? Hai đội xếp thành hàng, khi nghe hiệu lệnh bắt đầu thì lần lượt từng bạn lên nối các phép tính với các số thích hợp. Bạn thứ nhất nối xong phép tính đầu tiên trao phấn cho bạn thứ hai lên nối, cứ như vậy cho đến khi nối hết các phép tính. Trong 1 phút, đội nào nối đúng và nhanh đội đó thắng.
Tiết: Luyện tập ( T132,133)
Tên trò chơi: Mua và bán (BT3)
Chuẩn bị:
Một số tờ tiền loại 1000, 5000, 10 000.
Một số đồ vật: bút, sáp màu, thước, kéo, dép.
Một số đồ vật: bút, sáp màu, thước, kéo, dép.
2. Cách chơi:
- Tổ chức cho 6 em chơi, cả lớp theo dõi
làm trọng tài. Một em đóng vai người bán hàng, 5 em đóng vai người mua hàng.
- GV phát tiền cho em bán đủ các loại tiền khác nhau, 5 người mua được phát mỗi người một số loại tiền khác nhau. Người mua lần lượt lên hỏi mua những đồ vật có giá tiền mà mình có. Người bán nói giá tiền và cảm ơn. Trường hợp người mua đưa loại tiền to hơn gía trị đồ vật thì người bán phải trả lại tiền. Mỗi người mua được hàng thì được khuyến mại 1 nhãn vở. Nếu đưa tiền sai thì không mua được hàng và về chỗ.
Kết thúc trò chơi GV khen những bạn tham gia chơi và thưởng cho người bán hàng một quyển vở.
Tiết: Ôn tập về hình học (T174, 175)
Tên trò chơi: Ghép hình (BT4)
Chuẩn bị:
16 hình tam giác vuông(như SGK)
2. Cách chơi:
- GV chia bảng làm 2 phần, mỗi bên gắn 8 hình tam giác.
Hai đội mỗi đội 3 em lên thi ghép các hình tam giác vuông thành hình như trong SGK. Trong 30 giây đội nào ghép nhanh, đúng, đẹp đội đó thắng cuộc.
THỰC HÀNH LỚP 4,5
Bài: Ôn tập về số tự nhiên (Toán 4) – trang 161, 162.

Bài: Luyện tập chung (Toán 5) – trang 61,62.

Bài: Biểu đồ (toán 4) – trang 30, 31.
Tiết: Ôn tập về số tự nhiên( T161, toán 4)
Tên trò chơi: Ai nhanh, ai đúng(BT1)
Chuẩn bị:
Hai bảng phụ ghi các yêu cầu từ a đến e
( yêu cầu a,b tách ý)
Bảng lớp ghi các số như SGK.
Bút dạ.
2. Cách chơi:
- Hai đội chơi, mỗi đội chọn 7 em tham gia. Hai đội xếp thành hàng dọc từ 1 đến 7. Khi GV hô bắt đầu và tính giờ thì em
đầu tiên của mỗi đội lên bảng ghi số thích hợp vào bên cạnh yêu cầu thứ nhất. Ghi xong về vị trí đưa bút dạ cho bạn thứ hai thực hiện yêu cầu tiếp theo. Lần lượt như vậy cho đến bạn cuối cùng. Mỗi ý đúng mỗi đội được 10 điểm. Sau 1 phút đội nào xong trước đội đó được cộng thêm 10 điểm. Đội nào có số điểm cao hơn đội đó thắng cuộc.
Tiết: Luyện tập chung( T61, toán 5 )
Tên trò chơi: Kẻ tung người hứng(BT2)
Chuẩn bị:
Một sọt màu xanh đựng 6 quả bóng nhựa, trên mỗi quả bóng ghi 1 phép tính trong BT.
Một sọt màu đỏ để trống.
Hai đôi găng tay một màu xanh, một màu đỏ dành cho trọng tài.
2. Cách chơi:
- Hai đội chơi mỗi đội 7 em, một bạn đội trưởng đúng cạnh sọt màu xanh. Toàn đội gồm 6 bạn xếp thành 1 hàng thẳng cách sọt bóng 1 – 2m( có thể tổ chức ngoài trời). Đội trưởng nhặt bóng lần lượt tung cho các bạn. Bạn bắt được bóng phải nhanh chóng làm tính hô to kết quả cho trọng tài và cả lớp nghe. Nếu bạn nào tính đúng trọng tài sẽ giơ găng tay màu xanh và bạn này được bỏ bóng vào sọt đỏ rồi chạy xuống cuối hàng, nhường chỗ cho bạn khác.
Bạn nào không bắt được bóng thì chạy xuống cuối hàng, bạn nào bắt được bóng nhưng tính sai thì không được chơi tiếp nữa. Trong 3 phút đội nào bỏ được nhiều bóng vào sọt đỏ hơn thì đội đó thắng cuộc.
Tiết: Biểu đồ (T30,31, toán 4)
Tên trò chơi: Hái hoa dân chủ(BT2)
Chuẩn bị:
Một bảng phụ vẽ biểu đồ như trong SGK.
Một cây hoa trên đó có các bông hoa gắn 7 câu hỏi như yêu cầu của BT2.
2. Cách chơi:
GV lấy tinh thần xung phong( ưu tiên những em có học lực TB và nhút nhát ). HS lên hái hoa, đọc to câu hỏi cho cả lớp nghe rồi trả lời câu hỏi trước lớp.
Mỗi câu trả lời đúng HS được thưởng 1 quyển vở, hoặc một cục tẩy, một cái thước….Nếu HS trả lời sai thì về chỗ và nhường quyền trả lời cho bạn khác.